Choroby sercowo-naczyniowe

Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność w Polsce z tego powodu należy do najwyższych w Europie. Wiele czynników wywołujących choroby układu krążenia może zostać zmniejszonych poprzez zmianę stylu życia. Szczególnie ważne są:

  • odpowiednia dieta obfitująca w produkty pełnoziarniste (ciemne pieczywo, płatki, kasze), makarony lub ziemniaki, warzywa, owoce, ryby morskie, niskotłuszczowy nabiał i w ograniczonej ilości chude mięso),

  • zapewnienie systematycznej aktywności fizycznej - wysiłek fizyczny związany z rekreacją usprawnia pracę serca, poprawia przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, ułatwia zwalczanie zaburzeń lipidowych, reguluje ciśnienie krwi i zapobiega otyłości, a więc działa anty-miażdżycowo. Celem jest osiągnięcie zasady polecanej obecnie przez kardiologów - 3 x 30 x 130, która oznacza, że ćwiczysz minimum 3 razy w tygodniu przez co najmniej 30 minut z intensywnością powodującą przyspieszenie tętna do 130 uderzeń na minutę,

  • ograniczenie spożycia alkoholu,

  • rzucenie palenia,

  • zmniejszenie stresu.

Ponadto należy pamiętać o:

  • kontroli ciśnienia krwi,

  • badaniu poziomu cholesterolu,

  • kontroli poziomu cukru we krwi.

PAMIĘTAJ!!!

Przystępując do treningu należy określić następujące parametry/uczestnik powinien dokonać pomiaru lub znać prawidłowe parametry:

  • pomiar ciśnienia tętniczego - wielkość ciśnienia tętniczego krwi podaje się za pomocą 2 liczb: pierwsza - jest zawsze wyższa i oznacza ciśnienie skurczowe (czyli mierzone bezpośrednio po skurczu serca tzn. w chwili przechodzenia fali krwi przez tętnicę), druga - jest niższa i oznacza ciśnienie rozkurczowe (mierzone, gdy fala tętna zanika),

  • prawidłowa wartość ciśnienia tętniczego: 120/ 80 mmHg (maksymalna wartość normy: 135/85 mmHg.

O nadciśnieniu tętniczym mówimy wówczas, gdy podczas kilkukrotnych pomiarów, dokonywanych w spoczynku, ciśnienie przekracza wartości graniczne, uznane za prawidłowe. Podwyższone ciśnienie tętnicze wywołuje szereg niekorzystnych zmian w naczyniach krwionośnych, sercu, nerkach i mózgu. Nie leczone może prowadzić do udaru mózgu, choroby niedokrwiennej i zawału serca. U osób z nadciśnieniem znacznie częściej niż u ludzi z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, występuje niewydolność mięśnia sercowego i inne choroby układu krążenia.

  • określenie BMI – wskaźnik masy ciała (masę ciała w kg dzielimy przez wzrost w metrach podniesiony do potęgi drugiej – kg/m2).

 
Wskaźniki:
- prawidłowa masa BMI 18,5-24,9
- nadwaga BMI powyżej i równy 25
- stopień I otyłości: 30-34,9

  • stopień II otyłości: 35-39,9

  • badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów. Cholesterol jest tłuszczowym związkiem chemicznym, niezbędnym do życia; powszechnie dzieli się na cholesterol dobry i zły:

  • LDL - "cholesterol zły" - korzystny dla zdrowia jest niski poziom LDL. Jeśli poziom jest zbyt wysoki złogi cholesterolu odkładają się w tętnicach i dochodzi do przyspieszonej miażdżycy oraz zwężenia tętnic. Nieodpowiednia dieta obfitująca w pożywienie z dużą ilością tłuszczów zwierzęcych podwyższa stężenie cholesterolu LDL.

  •  HDL - "cholesterol dobry", posiada właściwości przeciwmiażdżycowe. Korzystny dla zdrowia jest wysoki poziom HDL. U niektórych osób zbyt wysoki poziom cholesterolu uwarunkowany jest genetycznie, jednak w większości przypadków wysoki poziom cholesterolu jest wynikiem wadliwego odżywiania. Badanie poziomu cholesterolu pozwala ocenić, czy w naszym organizmie nie ma zaburzeń gospodarki lipidowej. W badaniu o nazwie "lipidogram" ocenia się zwykle stężenie kilku parametrów: cholesterolu, cholesterolu HDL, cholesterolu LDL. Oprócz tych parametrów istotny jest jeszcze jeden: trójglicerydy. Nadmierne stężenie trójglicerydów zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca.

    Prawidłowe wartości:
    Cholesterol całkowity – poniżej 190 mg/dl (5,0mmol/l)
    - LDL cholesterol – poniżej 115 mg/dl (3,0 mmol/l),
    - HDL cholesterol u kobiet - 46 mg/dl (1,2 mmol/l) i powyżej,
    - HDL cholesterol u mężczyzn – 40 mg/dl (1,0 mmol/l) i powyżej,
    - trójglicerydy (TG) – poniżej 150 mg/dl (1,7mmol/l).

 
Siedzący tryb życia i brak systematycznej aktywności fizycznej to problem coraz większej grupy Polaków. Obciążeni licznymi obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi zapominamy, że regularny wysiłek fizyczny jest bardzo ważny dla naszego zdrowia.

Osoba dbającą o swoje zdrowie powinna wykonywać wysiłki fizyczne o umiarkowanej intensywności trwające od 30 do 60 minut dziennie przez większość dni w tygodniu (absolutne minimum stanowi 30 minut trzy razy w tygodniu). Prawidłowo zaplanowana aktywność fizyczna jest niezwykle ważnym elementem nie tylko w profilaktyce chorób serca, ale także w ich leczeniu.

Regularny wysiłek fizyczny ma korzystny wpływ na nasz organizm, wynika on przede wszystkim z:

  • obniżenia ciśnienia tętniczego,

  • zwolnienia spoczynkowej czynności serca,

  • zmniejszenia stężenia glukozy we krwi,

  • korzystnej modyfikacji profilu lipidowego ,

  • zmniejszenia masy ciała,

  • poprawy funkcji śródbłonka naczyniowego,

  • działania przeciwzakrzepowego,

  • działania przeciwdepresyjnego,

  • zapobiegania osteoporozie.

Można więc powiedzieć, że systematyczna aktywność fizyczna wspomaga działanie wielu leków stosowanych u osób z chorobami układu krążenia takich, jak: leki przeciwnadciśnieniowe, przeciwcukrzycowe, obniżające stężenie cholesterolu, przeciwzakrzepowe i przeciwdepresyjne. Nie oznacza to oczywiście, że pacjenci regularnie trenujący będą mogli z tych leków zrezygnować, jednak nie jest wykluczone, że możliwe będzie zmniejszenie dotychczas stosowanych dawek. Wysiłek fizyczny możemy więc traktować jak lek o wszechstronnym działaniu, który właściwie stosowany nie powoduje działań niepożadanych. Aby aktywność fizyczna przyniosła korzyści dla naszego zdrowia powinna być dostosowana możliwości pacjenta i realizowana pod kontrolą wyspecjalizowanego instruktora. Oczywiście, inaczej planuje się ćwiczenia u osób zdrowych, u których chcemy zapobiec wystąpieniu choroby serca w przyszłości, a inaczej, u chorych z już rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym lub chorobą wieńcową.

Osoby zdrowe

Przed podjęciem systematycznej aktywności fizycznej, nawet osoby uważające się za zupełnie zdrowe powinny skonsultować się z lekarzem, który dokona oceny ich stanu zdrowia i oceni konieczność wykonywania dodatkowych badań. Najważniejszymi elementami oceny stanu zdrowia są:

  • ustalenie, czy u danej osoby występują objawy choroby układu krążenia,

  • ustalenie, czy u danej osoby występują czynniki ryzyka chorób układu krążenia, takie jak: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, cukrzyca, otyłość, obciążający wywiad rodzinny.

Mężczyźni przed 45 rokiem życia i kobiety, które nie ukończyły 55 lat, bez stwierdzonej choroby serca i objawów ze strony układu krążenia lub czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca, mogą podejmować każdą formę aktywności fizycznej bez nadzoru lekarskiego ale pod kierunkiem instruktora z uwagi na konieczność doboru odpowiedniej formy treningu i obciążenia (wiek, stan ogólny zdrowia,płeć itp).
Osoby starsze lub osoby, u których stwierdzono jeden lub więcej czynników ryzyka chorób układu krążenia powinny przed rozpoczęciem intensywnych ćwiczeń mieć wykonany test wysiłkowy.

Osoby z nadciśnieniem tętniczym

Trening fizyczny ma bardzo korzystny wpływ na ciśnienie tętnicze, systematyczna aktywność fizyczna nie tylko zapobiega rozwojowi nadciśnienia tętniczego, ale także obniża ciśnienie tętnicze u osób z już rozpoznaną chorobą. Regularne ćwiczenia mogą obniżyć ciśnienie o 5-10 mmHg, co wynika między innymi ze zwiększenia podatności naczyń krwionośnych, a także związanego z treningiem zmniejszenia masy ciała. Osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny pamiętać, że przed rozpoczęciem ćwiczeń ich ciśnienie powinno być dobrze kontrolowane w wyniku stosowanego leczenia farmakologicznego. Nie należy rozpoczynać wysiłku jeżeli ciśnienie przekracza górną granicę normy, za którą uważa się wartość 140/90 mmHg.

Osoby z hiperlipidemią

Wysiłek fizyczny zmniejsza stężenie cholesterolu całkowitego, a także „złego” cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. Regularny trening fizyczny zwiększa także stężenie „dobrego” cholesterolu HDL. Ćwiczenia fizyczne mogą stanowić cenne uzupełnienie leczenia farmakologicznego zaburzeń lipidowych i zwiększać skuteczność stosowanej diety. Systematyczna aktywność fizyczna ma szczególne znaczenie w leczeniu osób z tzw. „zespołem metabolicznym” czyli takich, u których współistnieje wiele zaburzeń, takich jak: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia i otyłość.

Osoby z rozpoznaną chorobą wieńcową

Osoby po zawale serca.

W tej grupie osób kwalifikacja do treningu fizycznego oraz dobór dozwolonych ćwiczeń powinien być dokonany przez lekarza . Ocena stanu wydolności układu krążenia pacjenta po zawale serca dokonywana jest na podstawie wyniku testu wysiłkowego na bieżni ruchomej lub rowerze, który stanowi podstawę kwalifikacji chorego do ćwiczeń. Na podstawie  uzyskanej  opinii lekarskiej instruktor może dobrać optymalny program treningowy.

Osoby ze stabilną chorobą wieńcową.

Osoby, u których rozpoznano chorobę wieńcową, nawet jeżeli nie przebyły zawału serca, powinny przed rozpoczęciem intensywnych wysiłków fizycznych skonsultować się ze swoim lekarzem. Rozpoczęcie systematycznej aktywności fizycznej przez osoby z chorobą niedokrwienną serca może mieć bardzo korzystny wpływ na przebieg choroby. Od dawna wiadomo o przeciwmiażdżycowym działaniu wysiłku fizycznego, który wynika ze zmniejszenia masy ciała i ilości tkanki tłuszczowej w organizmie, obniżenia ciśnienia tętniczego, poprawy profilu lipidowego i tolerancji glukozy. Wysiłek fizyczny poprawia także funkcję śródbłonka naczyniowego, działa przeciwzakrzepowo i przeciwniedokrwiennie. Ćwiczenia fizyczne poprawiają nastrój i zapobiegają depresji.

 

WYSIŁEK FIZYCZNY – LEK DLA TWOJEGO SERCA

Rodzaje wysiłków

U osób zdrowych nie ma istotnych ograniczeń dotyczących rodzaju wykonywanych ćwiczeń fizycznych. Zasadą powinno być rozpoczynanie od ćwiczeń łatwych (np. spacerów), a następnie stopniowe zwiększanie czasu ich trwania i intensywności. Należy wybierać wysiłki, które sprawiają nam przyjemność, warto też zmieniać rodzaj aktywności. Najbardziej korzystne dla naszego serca są wysiłki aerobowe (tlenowe), kiedy nasz organizm pobiera duże ilości tlenu, a cały układ krążenia i płuca aktywnie pracują. Wysiłki anaerobowe (beztlenowe) nie są korzystne dla serca, powodują niewystarczające dotlenienie tkanek, a poprzez to gromadzenie się w nich toksycznych substancji. Podczas wysiłków anaerobowych dochodzi także do znacznego wzrostu ciśnienia tętniczego. Przykłady korzystnych i niekorzystnych form aktywności fizycznej przedstawiono poniżej:

Korzystne dla serca – dynamiczne aerobowe (tlenowe)

Wysiłki dnia codziennego:

  • Marsze

  • Wchodzenie po schodach

  • Drobne porządki

  • Praca w ogrodzie

Sport:

  • Pływanie

  • Marszobiegi

  • Jazda na rowerze

NIiekorzystne dla dla serca - statyczne, anaerobowe (beztlenowe)

Wysiłki dnia codziennego:

  • Dźwiganie ciężarów powyżej 3-4 kg

  • Pchanie samochodu

  • Przesuwanie mebli

Sport:

  • Ćwiczenia na siłowni z dużymi obciążeniami

  • Zapasy

  • Podnoszenie ciężarów


U pacjentów z chorobami układu krążenia nie zaleca się wykonywania wysiłków anaerobowych, które w życiu codziennym wiążą się przede wszystkim z podnoszeniem lub dźwiganiem dużych ciężarów. Zazwyczaj w tej grupie chorych zaleca wysiłki dynamiczne o odpowiednio dobranej intensywności.

Więcej ...

ZAMÓW PROGRAM INDYWIDUALNY,
DOSTOSOWANY DO TWOICH POTRZEB.