O otyłości

OTYŁOŚĆ
To choroba przewlekła charakteryzująca się nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej (powyżej 15% masy ciała dorosłego mężczyzny i ponad 25% masy ciała dorosłej kobiety) i wskaźnikiem masy ciała (BMI) równym lub powyżej 30 kg/m2, czego konsekwencją jest pogorszenie jakości życia, niepełnosprawność i zwiększone ryzyko przedwczesnego zgonu.
Otyłość jest uważana za pandemię XXI wieku. Częstość występowania otyłości na świecie gwałtownie wzrasta. W Polsce stwierdza się ją u 19% osób, a łącznie nadwaga i otyłość występuje u 15,7 mln (stan na 2002 r.).
 
Można wyróżnić:

  • otyłość prostą (samoistną, pokarmową), która jest spowodowana nadmierną podażą pokarmów w stosunku do wydatku energetycznego,

  • otyłość wtórną – która może występować w przebiegu wielu chorób.

 
Otyłość można podzielić także na:

  • gynoidalną (tkanka tłuszczowa odkłada się głównie na biodrach i pośladkach, sylwetka typu „gruszka”),

  • androidalną, inaczej otyłość brzuszna (tłuszcz gromadzi się toków narządów wewnętrznych, takich jak serce, płuca czy wątroba, sylwetka typu „jabłko”)

  • uogólnioną (nadmiar tkanki tłuszczowej obciąża cały organizm).

Różnica polega na tym, na jakich partiach ciała najbardziej gromadzi się tkanka tłuszczowa. Określenie rodzaju otyłości wymaga zatem porównania masy ciała z obwodem talii i bioder. Stosuje się tutaj tak zwany wskaźnik WHR (Waist to Hip Ratio). Obwód talii mierzy się przez obwód bioder. Równomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej świadczy o otyłości uogólnionej. Jeżeli WHR wynosi przynajmniej 0,8 u kobiety albo 1,0 u mężczyzny, to mamy do czynienia z otyłością gynoidalną. Jeżeli wynik jest mniejszy, to możemy mówić o otyłości androidalnej.
 
Otyłość można podzielić także na stopnie -  wyznacznikiem jest BMI (Body Mass Index):

  • jeżeli BMI wynosi od 25 do 29.99, to możemy mówić nie o otyłości, tylko o nadwadze,

  • otyłość pierwszego stopnia występuje wtedy, gdy BMI jest równe bądź większe niż 30, ale nie przekracza 34,99,

  • BMI pomiędzy 35, a 39,99 to otyłość drugiego stopnia,

  • w przypadku BMI równego lub przekraczającego 40 mamy do czynienia z otyłością trzeciego stopnia, nazywaną także otyłością skrajną.

Oczywiście, zagrożeniem jest nawet nadwaga, dlatego należy zmienić nawyki żywieniowe i tryb życia już wtedy, gdy BMI wynosi 25.
 
Otyłość ma wpływ na funkcjonowanie całego organizmu, może przyczynić się do uszkodzenia lub chorób innych narządów. Dlatego należy ja leczyć. Mamy różne metody leczenia otyłości:

  • dieta i wysiłek fizyczny; w celu zmniejszenia masy ciała konieczne jest spowodowanie ujemnego bilansu energetycznego, czyli zmniejszenie ilości przyjmowanego pożywienia oraz zwiększenie zużycia energii. Leczenie dietetyczne polega na spożywaniu posiłków o energetyczności zmniejszonej o około 500-1000 kcal dziennie w stosunku do dotychczasowej diety.

  • parafarmaceutyki; liczne środki odchudzające, zawierające błonnik lub włókna roślinne przyspieszają wystąpienie uczucia sytości poprzez zwiększenie wypełnienia żołądka. Środki przyspieszające przemianę materii lub zmniejszające łaknienie, składnikami tych preparatów jest najczęściej chrom lub wyciągi roślinne, np. z grapefruta. Preparaty zawierające chitynę ograniczającą wchłanianie tłuszczów lub związki ułatwiające ich spalanie: kwas linolowy oraz L- karnitynę. Środki moczopędne i przeczyszczające, których głównymi składnikami są wyciągi roślinne: z senesu, kruszyny, pokrzywy, pietruszki lub brzozy.

  • farmakoterapia; u pacjentów ze znaczną otyłością, to znaczy z BMI> 30 stosuje się farmaceutyki, których działanie polega na ośrodkowym hamowaniu łaknienia lub na zmniejszaniu przyswajalności tłuszczów. Leki z tej grupy mogą być stosowane wyłącznie pod kontrola lekarza. Niestety, farmaceutyki te w połączeniu z dietą są w stanie spowodować spadek masy ciała tylko o 8-10%.

  • leczenie chirurgiczne; polega ono na zabiegowym ograniczaniu pojemności żołądka.
     

CZYTAJ WIĘCEJ – PROGRAMY TRENINGOWE